Category Archives: ચકડોળ * My Artilces

Read my articles covering numerous subjects and giving an insight of news

Fantasia Fantastique: Magic On The Stage

ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિક: રંગમંચ પર ઍનિમેશન ફિલ્મ!!!

પડદા ઉપર વૉલ્ટ ડિઝનીની ફિલ્મ અને એનાં અદભુત ઍનિમેશન્સ, અમર પાત્ર તો સૌ કોઈએ જોયાં અને માણ્યાં છે. કોઈએ એવું વિચાર્યું છે ખરું કે આવાં જ અદભુત પાત્રો જો રંગમંચ પર જીવંત થાય, અને સ્ટૅજ વિશાળ પડદો બનીને મન મોહી જાય તો શું થાય? અરે પણ એમ થવું શક્ય છે કે? એમ. આર. મોરારકા ફાઉન્ડેશનના સથવારે, જયંત ગાંધી પ્રૉડક્શન્સે આ અશક્યને શક્ય કરી બતાવ્યું છે. એમને સાથ મળ્યો છે રંગભૂમિ, ફિલ્મના ખેરખાંઓનો, રામદાસ પાધ્યે જેવા વિશ્વવિખ્યાત વૅન્ટ્રિલોક્વિસ્ટનો. ભારતનું પહેલું અને અતિશય માણવા જેવું ઍનિમેશન પ્લૅ એનાથી સર્જાયું છે. એ છે ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિક! જસ્ટ ફૅન્ટાસ્ટિક અને જસ્ટ સુપર્બ.

બાળકોને રસતરબોળ કરતું અને મોટેરાઓને અભિપ્રેત કરી નાખતું ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિક માત્ર રંગમંચના રસિયાઓ નહીં પણ કળા અને પ્રતિભાને માન આપતા દરેક માટે ગૌરવ અપાવતું નાટક છે. વાર્તા અતિશય સરળ અને રોચક છે. જેવી દરેક જણ બાળપણમાં વાચે અને માણે તેવી. એક છે રાજકુમાર. એનું વહાણ ડૂબી જાય છે દરિયામાં. અને ચારેકોર પાણી વચ્ચે એનો ભેટો થાય છે એક અજાયબ, રૂપાળી અને અતિશય મીઠડી મત્સ્યકન્યા સાથે. એ મત્સ્યકન્યા રાજકુમારને કહે છે કે તને વહાણ પાછું મળે પણ… છેને એકદમ ફૅન્ટાસ્ટિક વાત? બસ, આ વાતને લેખક-દિગ્દર્શક ભરત દાભોલકરે, રામદાસ પાધ્યેએ અને અત્યંત અનુભવી કસબીઓએ એવી અકલ્પનીય રીતે સ્ટૅજ પર તાદશ કરી છે કે ઝૂમી જવાય. થોડાક એવા ઑન-સ્ટૅજ ચમત્કારની વાત કરીએ જે સર્જવા અશક્ય જ લાગે છતાં એ આ નાટકમાં માણવા મળે છે. એક દ્રશ્યમાં પાણી નીચે દેખાય છે ૩૦૦થી વધુ માછલીઓ! બીજા એકમાં છે બે-માથાળો ડ્રૅગન, વળી એકમાં છે હિડમ્બા ટાઈપની વિલન તો એક દ્રશ્યમાં છે ૨૦ ફૂટ લાંબો ઍનાકૉન્ડા! સેંકડો ઍનિમેટેડ પાત્રો આ નાટકમાં એવો જાદુ પાથરે છે કે દર્શકોને એક પળ માટે પણ વિચાર આવે નહીં કે આ બધાં પાત્ર વાસ્તવિક નથી!

ઈતિહાસમાં પહેલી જ વાર કોઈક નાટ્યકૄતિ સાથે મનોરંજન જગતની મોટી હસ્તીઓ જોડાઈ હોય તો એ નાટક પણ ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિક છે. એમાં સંગીત છે આર. એસ. મણીનું. મણી એટલે સંગીતજગતના એ સન્માનનીય જાદુગર જેમણે વીર ઝારા ફિલ્મમાં મદન મોહનના સંગીતને આગવા ઑર્કૅસ્ટ્રેશન સાથે રજૂ કર્યું. ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિકનાં ગીતોને કંઠ મળ્યો છે શંકર મહાદેવન અને સુદેશ ભોસલે જેવા લોકપ્રિય ગાયકોનો. આખા નાટકનું ક્લાસ-વન સંચાલન, બેશક, રામદાસ પાધ્યે કરે છે. ઍનિમેટેડ પાત્રોને અવાજ મળ્યા છે જૅકી શ્રોફ, જુહી ચાવલા, શુભા ખોટે, જાવેદ જાફરી, અર્શદ વારસી, શરબની મુખરજી અને કિશોર પ્રધાન જેવાં કલાકારોના. મંચસજ્જા છે સુભાષ આશરની, પ્રકાશરચના છે ભૌતેષ વ્યાસની અને કૉરિયોગ્રાફી છે મયૂર વૈદ્યની. હિન્દી વત્તા ઈંગ્લિશ બરાબર હિંગ્લિશ ભાષામાં બનેલા આ નાટકને કોઈપણ વ્યક્તિ સમજી અને માણી શકે એટલી સરસ એની રજૂઆત છે.

ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિકના રૂપમાં જયંત ગાંધી, ભરત દાભોલકર અને રામદાસ પાધ્યે એ સહિયારા જે સર્જન દર્શકોને આપ્યું છે એ વાસ્તવમાં એક જસ્ટ અનધર નાટક નથી. સાવ સામન્ય લખાણ, રજૂઆત અને અંજામવાળાં થોકબંધ નાટકો જ્યાં બનતાં જ રહ્યાં છે એવી આપણી રંગભૂમિ માટે ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિક એક નવો અધ્યાય છે, એક અનોખું સીમાચિહ્ન છે. આનંદની વાત એ છે કે બાળકો આ નાટક જોઈને રંગભૂમિને ખરેખર ચાહશે અને મલ્ટિપ્લૅક્સમાં ફિલ્મો માણવાની જેમ જ એમને વારંવાર રંગમંચ પર નાટકો જોવાની તાલાવેલી થશે. તમારાં બાળકોને બાકી ગમે તે રીતે ઍન્ટરટેઈન કરજો પણ એ તો નક્કી જ કરી લો કે એને ફૅન્ટેસિયા ફૅન્ટાસ્ટિક તો બતાવવું જ છે. એક વાર, બે વાર, વારંવાર…

(as published in Mumbai Samachar)

નોરતા હવે નોરતા નથી…

નોરતાની રાત હવે રઢિયાળી નથી… નોરતાની રાત હવે દસવાળી છે, ડૅડલાઈનવાળી છે. એક તરફ દાંડિયા છે, જેનો અવાજ કાનમાં પડે ન પડે ત્યાં પોલીસની સીટીનો અવાજ આવી જાય છે, “અબ્બી બંદ કરને કા..ક્યાં? ટૅમ ઈજ ઑવર… ચલો ચલો…” અને પોલીસના ડંડા સામે બચાળા દાંડિયા મિયાંની મિંદડી જેવા થઈ ઘરભેગા થઈ જાય છે…

સંજય વિ. શાહ

દર વરસની જેમ પંચાંગના પાના પર કોતરાયેલા નવલી નવરાત્રિના દિવસો આવી જ ગયા. દુનિયા બદલાતી રહે છે પણ આ પંચાંગ છે જે બદલાતું જ નથી અને કશાયની, કોઈની સાડાબારી રાખ્યા વિના બધા તહેવાર યથાવત મોકલ્યા જ કરે છે આપણા સુધી. પણ એક વાત તો સ્વીકારી જ લો: નોરતા હવે પહેલાં જેવા, જેવા હોવા જોઈએ તેવા નોરતા નથી. જીવનમાં બધું હોય છતાં કશુંક ખૂટ્યા કરે એમ નોરતામાં કદાચ બધું છે છતાં કશુંક ખૂટ્વા માંડ્યું છે હવે. હશે. જીવન છે, ચાલ્યા કરે. જે રીતે ચાલે છે એ રીતે આ નોરતા શું છે? એ જાણવાને જરાક જાતને ફંફોસી તો અમુક નવી વાતો જાણવા મળી. એ વાતોને વહેંચવી છે. કારણ કે નોરતા હવે તહેવાર નથી. નોરતા હવે અલગ અલગ ટાઈપના લોકો માટે અલગ અલગ પ્રસંગ-બાબત છે. જેમ કે:

થનગનતા ટીનઍજર્સ માટે નોરતા ફૅશન શૉ છે. આપણા બાપા આપણને દિવાળીમાં નવાં કપડાં અપાવતા, હવે આપણે બાપા થયા ત્યારે આપણાં બચ્ચાં આપણા બાપા હોય એમ નક્કી કરી લે છે કે નોરતામાં કેટલાં નવાં કપડાં લેવાં છે, ક્યાંથી લેવા છે અને કયા નોરતે પહેરવાં છે. બારેમાસ આમ તો એ બધા કાબરચીતરાં કપડાં જ પહેરતા હોય છે પણ નોરતામાં વધુ ઍક્સપરિમૅન્ટલ થઈ જાય છે. અને હા, ફૅશન કાજે ટીનઍજર્સ આ દિવસોમાં દેશી કપડાં પહેરે એ જોઈને આંખ્યું ઠરે છેય ખરી હોં! મારા બેટાવ, સાવ કેવા લાગતા હોય છે કાં! આપણા ગામની શેરીએથી ફગાવીને મૂકી દીધા હોયને મુંબૈમાં એવા… વા વા!

કમર્શિયલ ઑર્ગેનાઈઝર્સ માટે નોરતા એક પરીક્ષા છે. નવ દિવસ ચાલતી આ પરીક્ષામાં ઍક્ઝામનો ટાઈમિંગ રોજ સાંજે સાતથી દસ છે. પૅપર ઑર્ગેનાઈઝર્સનું હોવા છતાં એમાં માર્કસ આપતા જવાબ લખે છે પોલીસ (અર્થાત કાયદો) , વરસાદ, નસીબ, ઍન્ટરટૅઈનમૅન્ટ ટૅક્સ (અર્થાત સરકાર), સ્વાઈન ફ્લુ કે બૉમ્બ બ્લાસ્ટ જેવાં કાયમી-હંગામી પરિબળો. ઑર્ગેનાઈઝર્સે ખાલી એવી આશા રાખવાની કે ક્યાંકથી કૉપી કરવા મળી જશે (અર્થાતઃ સારા સ્પૉન્સરનો સાથ, તગડું બ્લૉક બૂકિંગ કે અણધાર્યું જોરદાર કરન્ટ બૂકિંગ) અને બે છેડા ભેગા થઈ જશે તો… ખેર, માતાજીને નડતા હતા એ અસુરોના પાપે, કહેવાતા કમર્શિયલ  નોરતાવાળામાંથી મોટાભાગનાઓનો, નોરતા પછી, નુકસાનીનું ભૂત વળગ્યે ધૂણવાનો વારો આવે છે. બેશક એમાં અપવાદો છે, સૌ જાણતા જ હશે.

પરંપરાગત આયોજકો માટે નોરતા બાણશૈય્યા છે. એક જમાનામાં વડીલોએ શરૂ કરેલા સદકાર્યને એમણે સમય, પૈસા ખર્ચીને, મગજની નસો ખેંચાય એટલી ખેંચીને ટકાવી રાખવાની છે. તમાચો મારીને ગાલ લાલ રાખવો એ કહેવત ક્યારેક કોઈકની આવી હાલત જોઈને જ સર્જાઈ હશે. એક તો ઢોલ-શરણાઈ સાથે, માતાજીનું માન રાખે એવા નોરતા એ લોકો યોજે અને એક) કોઈ રમવા જ આવે નહીં, બે) ડૅઈલી પાસના બીજે પાંચસો આવા નોરતામાં બસોએકાવનનો ફાળોય આપે નહીં ત્રણ) કમર્શિયલ ઑર્ગેનાઈઝર્સને લખો દેનારા સ્પૉન્સર્સ એમને હજારો આપવાય રાજી થાય નહીં અને ચાર) આ બધા પછી પણ પોલીસનો દંડૂકો તો એમને પણ એટલો જ કચકચાવીને પડે. બોલો, અંબે માત કી જય.

વડીલો માટે નોરતા ઑપેરા હાઉસ છે. સહેલા શબ્દોમાં કહીએ તો એમણે મેદાન પર જવાનું, દીકરો-વહુ જે ફાસ્ટ ફૂડનું પડીકું કે પછી સૉફ્ટ ડ્રિન્કની બૉટલ પકડાવી દે એ લઈ લેવાની અને પછી, ખુરશી પર ખોડાઈ જવાનું. બેઠા બેઠા જોયા કરવાનું, સંભળાય છતાં ન સમજાય એ બધું સાંભળ્યા કરવાનું. નોરતા એટલે, ટૂંકમાં, બુઢ્ઢાઓ માટેનું મ્યુઝિકલ નાટક. આ નાટક ઍન્જોય કરવું હોય છે નવી પેઢીને પણ જોવું પડે છે જૂની પેઢીને. બાકી એમને પૂછો તો કહેશે, “અમારા જમાનામાં તો આમ ખુરશી-બુરશી રાખવાનો સવાલ જ ઊભો થતો નો’તો…”

મિડિયા માટે (ખાસ કરીને ટૅલિવિઝન મિડિયા માટે) નોરતા નવ દિવસનું ગૅરન્ટૅડ ફિલર છે. એકની એક ઘટનાને માર માર વારંવાર દેખાડ દેખાડ કરવાની ટીવીની ખાસિયત નોરતામાં સોળે કળાએ ખીલે છે, માતાજીની મે’રબાનીથી. વળી, વાસાવડ કે ભાણવડ કે કેશોદના ગુજરાતીને, જેને બાપ જન્મારે ફાલ્ગુની પાઠકના હાકોટા કે ઠુમકામાં રસ નથી એનેય ટીવીવાળા ફાલ્ગુની બતાવી બતાવીને અધમુઓ કરી નાખે છે. કેમ જાણે ફાલ્ગુની જન્મી ના હોત અને ગાતી ના હોત તો નોરતાનો દાટ ના વળી ગયો હોત! અરે બૉસ, ટીવીવાળાને કો’ક દા’ડો કો’ક બુદ્ધિવાળો માલિક કે ઍડિટર મોકલે કાઠિયાવાડ કે કચ્છ કે ઉત્તર ગુજરાત કે… ગુજરાતમાં ગમે ત્યાં, સાત ભવ સુધી એ બધા ફાલ્ગુનીનું નામ ના ભૂલી જાય તો ફટ કહેજો. પ્રિન્ટ મિડિયા માટે, વૅલ, નોરતા હવે જસ્ટ અનધર ડૅઝ છે. ના પહેલાં જેવી લખલૂટ જહેરખબરો છે, ના ડૅડલાઈન સામે ગર્જનારા કિરિટ સોમૈયા કે પ્રકાશ મહેતા કે બીજા કોઈ છે, ના કોઈ જબરદસ્ત સ્ટૉરી બનાવી શકાય એવો ટિપિકલ ગુજરાતી ઍન્ગલ છે. જવા દોને યાર, બીજા પાને બે-ચાર ફકરા છાપીને પતાવી નાખો…

બિનગુજરાતીઓ માટે નોરતા હવે મૅગા ડાન્સ શૉ છે. ઈન ફૅક્ટ, ઘણા દોઢડાહ્યા (ઍકચ્યુલી અક્કલમઠ્ઠા) ગુજરાતીઓ પણ હવે નોરતાને દુનિયાનો સૌથી મોટો ડાન્સ ફૅસ્ટિવલ કહેવા માંડ્યા છે. છૂટો દાંડિયો મારો એમના માથામાં જેમ ગણેશોત્સવને કોઈ રીતે મૂર્તિના ઍક્ઝિબિશનનો મૅગા ફૅસ્ટિવલ ના કહેવાય એમ નોરતાને પણ કોઈ કાળે ડાન્સ ફૅસ્ટિવલ ના કહેવાય. હાઉ ડૅઅર યુ?! એટલું ચોક્કસ કે બિનગુજરાતીઓ પણ ગરબે ઘૂમે, આપણી પાસેથી રાસ-ગરબાની સંસ્કૄતિ મેળવે અને રાજી થાય તો એ આપણા માટે પોરસની વાત. આપણનેય ભાંગડા, ભરતનાટ્યમ નથી ગમતાં? બિનગુજરાતીઓમાં નોરતા માટેનું માન વધે એ માટે ગુજરાતીઓ પોતે નોરતાનું મહાત્મ્ય સમજે, સ્વીકારે અને નવેસરથી વધારે એ ઈચ્છનીય છે. જુઓ હવે, જેવી તમારી ઈચ્છા.

અને આ લખનાર માટે, નોરતા એ રોચક ભૂતકાળની અપાર સ્મૄતિઓ લઈ આવતો તહેવાર છે. બહુ મજાના હતા એ દિવસો. બે-ત્રણ વાગ્યા પહેલાં તો ક્યારેય રાસ-ગરબાની રમઝટ શમતી નહીં. રાતના દસેક વાગ્યાથી છેક પરોઢ સુધી રસ્તા પર ખેલૈયા, ખેલૈયા અને માત્ર ખેલૈયા સિવાય કોઈ દેખાતું નહીં. ગમે તે દિશામાં જતી છેલ્લી છેલ્લી અને સવારની પહેલી પહેલી બધી લૉકલ ટ્રૅનમાં પણ ખેલૈયાઓનું જ રાજ. ગમે તે વિસ્તારમાં ચાલ્યા જાવ, ઢોલ-શરણાઈવાળી દેશી ગરબી અને નવતર ઑર્કૅસ્ટ્રા બૅન્ડવાળા ગરબા એકાદ તો અચૂક હોય જ. પાછું ક્યાંય પાસ ખરીદીને ઍન્ટ્રી મળે એવું તો સાંભળેલું પણ નહીં! પોલીસ કાયદાનું પાલન કરવા આવે, ઘડીક બધું બંધ કરાવે પણ પછી આયોજકો સાથે નાનીમોટી પતાવટ કરી બધું ચાલવ દે. ત્યારે ક્યાં નોરતા પર ગુજરાતીઓને તહેવાર એવું લૅબલ લાગેલું હતું? ત્યારે રમતા આવડતું નહીં છતાં પગ ઉપડતા અને અટકતા નહીં અને આજે, રમતા આવડે છે તોય રમવા જવાનું છે એવો વિચાર આવતા પગ ઉપડતા નથી અને હૈયું પૂછી બેસે છે: આ… આ.. નોરતા જ છે?! હા, આ મુંબઈ છે અને આ છે મુંબઈના નોરતા! એટલે જ તો, હવે રમવા-જોવા-યોજવા અને અટકાવવાનું કામ કરનારાને કરવા દઈ આપણે એકલપંડે ગણગણતા રહેવાનું: સાચી રે મારી સત રે ભવાની મા, અંબા ભવાની મા…

ગુજરાતને મોદી કેમ ગમે છે?

– સંજય વિ. શાહ

પેટા ચૂંટણીઓ પૂરી થઈ ગઈ છે. ગુજરાત ક્રિકૅટ ઍસોસિયેશનની ચૂંટણી પણ પૂરી થઈ ગઈ છે. મોદીરક્ષિત ભારતીય જનતા પક્ષે બેઉ મોરચે સફળતાના ધ્વજ લહેરાવ્યા છે. જુનાગઢ મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની ચૂંટણીમાં ભાજપને રોળી નાખ્યા પછી પંજાને આ વળતી થપ્પડ પડવાની જરાય આશા નહોતી. નવી દિલ્હીમાં આપસની મારામારીમાં ભાજપ મલિન છે. ગાંધીનગરના ગઢમાં ભાજપ સહિત મોદીનો ચોપડો ક્લીન છે. સવાલ એ છે કે ગુજરાતને મોદી કેમ ગમે છે? સવાલ એ છે કે આ માણસ એકલે હાથે, વૅલ, ઑલમોસ્ટ એકલે હાથે, પાંચેક કરોડ ગુજરાતીઓનાં હૈયાં પર રાજ કેવી રીતે કરે છે? છણાવટ કરીએ…

પ્રજા મુખ્યત્ત્વે ભોળી હોય છે. આપણા દેશમાં તો ખરી જ. એટલે જ કેટલાય લલ્લુ-પંજુઓ સફળ નેતા બને છે આપણે ત્યાં. મોદી એમાં અપવાદ સાબિત થયા. ઑક્ટોબર ૨૦૦૧માં લક બાય ચાન્સ ગુજરાતનું સુકાન એમના હાથમાં આવ્યું. એ ગુજરાતીઓનાં ગુડ લક હતાં. મોદીએ ગુજરાતને સશક્ત નેતૄત્ત્વ આપ્યું. નેતાઓ આરામ કરે છે એ તો આ દેશે સ્વીકારી જ લીધું છે પણ નેતાઓ કામ કરે ત્યારે પ્રજા એની સફાળી બેસીને ચોક્કસ નોંધ લે છે. મોદીનાં કાર્યોની પ્રજાએ નોંધ લીધી. દુશ્મનોએ નોંધ લીધી એમનાં કરતૂતોની. દાખલા તરીકે ઈશરત જહાંનો મામલો. દાખલા તરીકે ગોધરાકાંડ.

બેશક, કોઈપણ પ્રકારની અમાનુષી હરકત કોઈને પણ માફ નથી પણ પ્રજાને મોટી અવઢવ કાયમ એ રહેવાની કે મોદી સાચા છે કે એમના વિરોધી? એમની ઝળહળતી કારકિર્દી પર બટ્ટો બનેલી આ બે ઘટનાઓમાં સાચું શું છે? બીજા બધા નેતાઓની જેમ મોદીને પણ અવશ્ય બૅનિફિટ ઑફ ડાઉટ મળવો જોઈએ. પ્રજાએ એ બૅનિફિટ આપ્યો અને મોદી સામે શંકાની નજરે જોવાની બદલે સન્માનની નજરે જોવાની ટેવ પાડી લીધી. પરિણામઃ લાગલગાટ બબ્બે વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપની જીત.

ચીફ મિનિસ્ટરના નામે આ દેશમાં રાજ્યોને મોટેભાગે થીફ મિનિસ્ટર મળતા રહ્યા છે. ભારતના માલેતુજારોની સાચી, સ્વિત્ઝર્લૅન્ડની વિગતો આયાત કરીને તૈયાર કરેલી યાદી બનાવાય તો એ યાદીમાં ઘણા થીફ મિનિસ્ટરનાં નામ મળશે. વત્તા, એમના ગુંડા મિનિસ્ટર્સ, ચોર મિનિસ્ટર્સ, ડાકુ મિનિસ્ટર્સ વગેરે વગેરેનાં મળશેપણ ખરા જ.  રાજકારણ એટલે કારણ વિના, આવડત વિના પૈસા કમાવા માટેનું ક્ષેત્ર. એક પ્રશ્ન થાય છે: નરેન્દ્ર મોદીએ કેટલા બનાવ્યા?

એમની લાઈફ સ્ટાઈલ, ખુલ્લી કીતાબ જેવી એમની જિંદગીએ પ્રજાને ઊંડે ઊંડે એવો સધિયારો આપ્યો છે કે ના ના, આ માણસ ભ્રષ્ટ નથી, સરકારી પૈસાનો કડદો કરનારો નથી. એટલું જ નહીં, મોદીએ લીધેલાં પગલાં થકી ગુજરાતમાં દરેક ક્ષેત્રમાં ભ્રષ્ટાચાર ઘટ્યો છે એની પ્રતીતિ ઉદ્યોગપતિઓથી માંડી ઉપલેટાના દુકાનદારને પણ થઈ છે. દુનિયામાં ધરતી હશે ત્યાં સુધી જેમ રંગભેદ, હિંસા કે લાલચ નામશેષ નહીં થાય તેમ ભ્રષ્ટાચાર પણ ખતમ નહીં થાય. ગુજરાતમાં ભ્રષ્ટાચાર કંટ્રૉલમાં આવ્યો, સરકારી પૈસાનો સારો એવો હિસ્સો વિકાસકાર્યમાં વપરાવા માંડ્યો એવી ફીલિંગ મોદીએ લોકોને કરાવી. એક નહીં, પૂરાં આઠ વરસથી આ ફીલિંગની ફોરમ ચારેકોર પ્રસરી છે ગાંધીની ધરા પર. આ સત્યને છાશવારે ટેકો આપ્યો મહાનુભવોએ. ક્યારેક રતન ટાટાએ તો ક્યારેક બિલ ક્લિન્ટને. એમ થાય પછી ગુજરાતને મોદીમય થવા-રહેવામાં પ્રૉબ્લેમ શો હોય?

ગુજરાતે મોદીરાજમાં નોંધપાત્ર પ્રગતિ સાધી છે એ વાતને તો કોંગ્રેસે પણ કેટલીયે વખત સ્વીકારી છે. છૂટકો પણ ક્યાં હતો કોંગ્રેસનો એવું કર્યા વિના? વૈશ્વિક મંદી, ચાઈનીઝ સ્પર્ધા, મોંઘવારી, નવા ઉદ્યોગ આકર્ષવા માટે વધેલી આંતરદેશીય રસાકસી… મોદીનીતિએ દરેકને કુનેહપૂર્વક ધોબીપછાડ આપી. મોદીને ભલે અમેરિકાની ધરતી પર પગ મૂકવા દેવામાં અંકલ સૅમ ઠાગાઠૈયા કરે, રિટાયર્ડ અંકલ સૅમથી માંડીને સૅન જૉસના બિઝનેસમેનને ગુજરાતમાં બિઝનેસ કરવામાં, ગુજરાતની પ્રગતિમાં ભાગીદારી નોંધાવવામાં ભારે રસ છે. જાપાનથી તાન્ઝાનિયા સુધી બધાને એક વાતની ખાતરી છે, મોદીઈઝમ ઈઝ ગ્રૅટ. એમાં વળી ગુજરાતી માણસને વેપલો ને ગલ્લો ને આવક ને જાવક સૌથી વધારે સમજાય. સડસડાટ આર્થિક પ્રગતિએ ગુજરાતને ખુશખુશાલ કરી દીધું અને ગુજરાતીઓ વળતામાં મોદીને ખોબલે ખોબલે મત આપતા રહ્યા. “બાકી બધું તેલ પીવા જાય, બૉસ, ધંધો ચાલવો જોઈએ, પૈસા આવવા જોઈએ…” કયો ગુજરાતી આ વાક્યને સાચું પાડનાર સીએમને”એમ ના કહે, “તમતમારે બિનધાસ્ત રે’જો હોં, આપણો તમને ફુલ સપૉર્ટ છે…”

મોદી વિચક્ષણ છે. દૂરંદેશીવાળા છે. કડક હાથે કામ કરનારા છે અને હા, લોકોને રાઈટ પ્રસંગે, રાઈટ સ્ટાઈલમાં મળીને પોતાની ઈમૅજ ઉજળી રાખવાની કળા જાણનારા છે. બઁગ્લોર અને હૈદરાબાદ ભલે આઈટીમાં આગળ નીકળી ગયાં, દેશના સૌથી આએટી-સૅવી સીએમ મોદી છે. હા, વાંકદેખ્યાઓ અને વિરોધીઓના મતને ધ્યાનમાં લઈએ તો મોદી હિટલર જેવા છે, પોતાની  જ મનમાની કરનારા છે. હશે, પાંકે કોરો આંય? સાહેબ, એક તરફ બધાને ખુશ રાખી પ્રજાને દુ:ખી કરનારા સીએમ હોય અને બીજી તરફ થોડાકને સીધાદોર કરી પ્રજાને લાભ કરાવનારા સીએમ હોય, પ્રજાએ કોની પસંદગી કરવાની? અફ્ફ્કૉર્સ, વિકલ્પ નંબર બેની. રાજકારણીઓ આપસમાં જે કરવું હોય એ કરે, પ્રજાએ એની ચિંતા શું કામ કરવી? પ્રજાએ ચિંતા કરવાની એક જ વાતની કે રાજકારણીઓનાં કાર્યો, કૄત્યો અને કરતૂતોની એમના જીવન પર કેવીક અસર પડે છે, ધૅટ્સ ઑલ.

મોદી સફળ છે એવું કહો તો સાથે એ પણ કહેજો કે મોદીના રાજમાં ગુજરાત અતિસફળ છે. ઈન ફૅક્ટ, કોમી દ્રષ્ટિએ ક્યારેક અતિ સંવેદનશીલ ગણાનારા ગુજરાતમાં વિવિધ ધર્મની પ્રજા વચ્ચે હવે વાતેવાતે વિખવાદ નથી થતા. વિકાસના માર્ગ પર દોડવા માટે કોમી વેરઝેર, ટાંટિયાખેંચ અને શંકાકુશંકાઓને દરવાજો બતાવવો જ પડે. યેનકેન રીતે મોદીરાજમાં એ સુખ ગુજરાતને પ્રાપ્ત થયું છે. વધારામાં હવે એ પણ કહેવું જોઈએ કે પોતાના પક્ષમાં જ ચાલતી હુંસાતુસીના છાંટા પણ મોદીએ ગુજરાત પર પડવા દીધા નથી. રાજય અને પક્ષ વચ્ચે એમણે સંતુલન જાળવ્યું એટલે ગુજરાતની બાબતોમાં મન ફાવે ત્યારે દખલગીરી કરવાની ગુસ્તાખી સબળા કે નબળા ભાજપે કરી નથી. આટઆટલું કરનારા મોદીને માથે માછલાં કોણ ધૂએ? ડાહ્યા કે ડોબા?

હા, એક વાતની મોદીએ કદાચ કાળજી લેવી જોઈએ ખરી. સૉરી, બે વાતની. પહેલી વાત: રાજ્યમાં જો ક્યાંક મુસ્લિમોના મનમાં ભય હોય, બિનમુસ્લિમો પ્રત્યે ઉદાસીનતા હોય તો હવે સમય આવી ગયો છે ગુજરાતને કોમી વૈમનસ્યના અંડરકરન્ટ, ઑવરકરન્ટ અને બીજા બધા કરન્ટથી સાચી મુક્તિ અપાવવાનો. એમના કૉમ્પ્યુટર જેવા મગજમાં એ માટે કોઈક ઢાંસુ આઈડિયા હશે જ એ વાતમાં બેમત ન હોય. કદાચ ન હોય તો સૅલ્ફ-પ્રૉગ્રામિંગથી આઈડિયા ક્રિઍટ થઈ જશે. બીજી વાત: મોદીએ ભલે વિધાનસભા ગજવે કરી, એમણે ગુજરાતીઓને સર્વાંગીપણે પોતાના કરવા માટે લોકસભાની ચૂંટણીમાં પણ અકલ્પનીય સપાટો બોલાવી બતાવવો પડશે. ગુજરાતી મતદારો સમજદાર છે, બધા રાજ્યોની પ્રજાની જેમ અલગ અલગ ચૂંટણીમાં જુદી જુદી રીતે મતદાન કરે છે. મોદી માટે પ્રજાને માન ખરું પણ ગુજરાતમાં કોંગ્રેસનો ભો જરૂરી છે એ વાત પણ પ્રજા સુપેરે જાણે છે. મોદી અજેય અને સંપૂર્ણ ગુજરાતનેતા ત્યારે કહેવાશે જ્યારે લોકસભામાં પણ ભાજપ, દાખલા તરીકે, છવ્વીસમાંથી વીસ કે એથી વધુ બેઠકો અંકે કરશે. મોદીની પોતાની એવી ઈચ્છા ગઈ લોકસભા ચૂંટણીમાં હતી. ગુજરાતીઓ સૅન્ટ પર સૅન્ટ મોદીમય થયા છે એ વાતની ખાતરી પણ એ ઈચ્છા ફળીભૂત થાય તો મળે. બાકી ત્યાં સુધી, મોદીસાહેબ, તમે કરેલાં કાર્યો માટે દુનિયાભરના ગુજરાતીઓ વતી: થૅન્ક યુ, વૅરી મચ. અને તમારા નેતૄત્ત્વ હેઠળ ગુજરાત સતત, સરસ, અવિરત વિકાસ સાધતું રહે એવી પ્રભુને પ્રાર્થના.